Richard Paul Ashcroft is geboren op 11 september 1971 in Billinge, een voorstad van Wigan in Lancashire. Hij heeft twee jongere zusters, Victoria en Laura.

Tijdens zijn eerste tien levensjaren is hij een regelmatige bezoeker van dokters. De vele klachten zijn te wijten aan een zwak en te mager lichaam.

Op zijn elfde levensjaar verliest Richard zijn vader, deze gebeurtenis had een enorme impact en een langdurig effect op zijn verdere ontwikkeling. Een direct gevolg ervan is dat hij een buitengewone serieuze kijk naar het leven krijgt. Met zijn eigen woorden zegt hij "terwijl andere kinderen met hun Action Man speelde had ik vragen over het leven en de samenleving". Hij zag met zijn eigen ogen hoe kort het leven kan zijn en dacht bij zichzelf "Ik ga iets speciaal maken van mijzelf". Na de dood van zijn vader is Richard een luid uitgesproken jongen op de Upholland Comprehensive School. En met zijn algemene desinteresse in de opleiding maakt hij zich niet populair bij de leraren.

Richard vond zijn vlucht van school in voetbal. Op de leeftijd van dertien was hij ??n van de beste in zijn schoolteam. Toen hij vijftien was kwam hij op de Bobby Charlton School. Helaas, Richard had net zo'n grote mond als zijn ego, dat resulteerde in een tot vier keer toe gebroken neus.

Als Richard zijn enthousiasme verliest voor voetbal en lijdt aan pijnlijke knie?n, verruilt hij sport voor een andere obsessie: muziek. Hij beslist, zijn eerste zet is het zijn leraar op de hoogte brengen, die het vertrek aanhoort en hem naar het plaatselijke zwembad stuurt om daar voor een paar weken als lifeguard te functioneren. Maar in de plaats van het redden van levens mocht Richard de wc's schoonmaken.

Door deze werkervaring is zijn wil voor muziek alleen maar sterker geworden, hoewel hij toen nog geen noot kon spelen. Hij hield zich schuil onder een pseudo-pop persoonlijkheid, elke week een nieuw kapsel, zijn moeder is dan ook kapster.

Hoe meer liefde Richard voor de muziek kreeg, des te minder zijn aandacht werd voor school. Op een dag, tijdens een examen filosofie en religie ging het examen hem zo vervelen, dat hij simpelweg de klas verliet omdat het buiten zo mooi weer was. Voor uren bleef hij achterwege, zodat de leraren hem voorstelde om langs een psychiater te gaan.

Tegen die tijd viel Richard onder invloed van zijn stiefvader, een lid van het oude secular order of the Rosicrucians, die regelmatig experimenten uitvoerde met het verruimen van de geest en de genezingskunst.

Degene die ook deelnamen aan het al zojuist gemelde examen filosofie en religie waren twee van Richard zijn schoolvrienden, Simon Jones en Pete Salisbury. Ge?nspireerd door Richard zijn doordringende arrogantie en enthousiasme voor muziek, is Jones begonnen met het bespelen van de gitaar. In 1989 vormden zij samen de band Verve met Nick McCabe en Simon Tong, die Jones en Ashcroft hun eerste gitaar akkoorden leerden in hun tienerjaren.

Hun debuut album, A Storm in Heaven kwam uit in 1993.Het leven van Richard stond toen grotendeels in het teken van uitslapen, stoned worden en dan weer terug naar bed. Tijdens de Amerika tour, ter promotie van hun album werd Richard ook opgenomen in het ziekenhuis vanwege zware uitdrogingsverschijnselen, opgelopen door hevig drugsgebruik voor het begin van een optreden. In het zelfde jaar is de band gedwongen om hun naam te veranderen na een rechtszaak met een Amerikaans label, die ook luisterde naar de naam Verve. De band gaat voortaan door het leven als The Verve.

Na het in 1995 uitgebrachte album, A Northern Soul, dat opgenomen is onder invloed van enorme hoeveelheden ecstasy, trouwde Richard in het geheim met Kate Radley. Ze hielden hun huwelijk voor twee jaar stil. De volgende Amerikaanse tour was een groot succes, maar een paar weken na hun terugkomst in Groot-Brittanni? met enkele optredens, was er schokkend nieuws: de band was uit elkaar. In het middelpunt van de splitsing stond Richard Ashcroft. In de muziekwereld was het algemeen bekend, dat Richard na de erugkeer van hun laatste Amerikaanse tour meer had dan alleen fysieke problemen. Hij had eigenlijk nooit leren omgaan met de vele veranderingen, die hij was ondergaan sinds het begin van zijn muziekcarri?re op 19 jarige leeftijd.

Tot ieders verbazing , al na drie weken sinds het opbreken, had hij het al weer opgenomen met Salisbury en Jones en kwam ook Simon Tong weer in beeld voor wat keyboard sessies. In eerste instantie wilde Nick McCabe niet terugkeren naar de band na de conflicten met Richard, maar die vond dat de band zonder Nick niet de band zou zijn waar hij zo van hield. Uiteindelijk voegde Nick zich weer bij The Verve, en de band begon met de opnames van nieuw materiaal.

In juni 1997, vlak voor de nieuwe track Bittersweet Symphony zou worden uitgebracht en hun nieuwe tour op het punt stond te beginnen werd Richard ziek. Dus werd de tour gepland voor augustus.

The Verve bereikte internationaal succes met Urban Hymns, met drie top tien hits waaronder Bittersweet Symphony, The Drugs Don't Work and Lucky Man. Het waren allen de composities van Richard. De periode dat het album werd opgenomen, was zijn meest fantastische tijd met The Verve, zo claimt Richard.

Maar in april 1999, werd The Verve voor goed opgebroken, na het vertrek van gitarist McCabe, nadat er tussen hem en Richard een hevig conflict was ontstaan, dreef de groep weer uiteen. Richard zei : "Ik heb altijd alles voor de band gegeven en zou dat nog steeds doen als de omstandigheden het niet onmogelijk hadden gemaakt. Ook wil ik de fans bedanken voor hun trouwe support en hun fenomenale respons op Urban Hymns. Ik voel me nu positiever nu er een beslissing is genomen - in limbo zijn is niet goed voor de ziel."

Ashcroft zijn solo debuut, Alone with everybody, waar Peter Salisbury de drum voor zijn rekening nam, kwam uit in juni 2000. Drie maanden later schonk Kate het leven aan hun zoon, Sonny. Het album bereikte de nummer 1 positie in de hitlijsten en de single A Song For The Lovers bereikte een derde plaats.

Sommigen denken dat, Alone with Everybody een liefdes brief met open einde is aan zijn vrouw Kate. In I get my beat, zingt hij : "I get my beat with you / When we see things through / And I think about you all the time " of in een ander nummer: "I got you in my mind in my sleep".

Twee jaar later droeg Richard bij aan het nummer The Test op ??n van de chemical brothers hun album. Het nummer is later uitgebracht als een single.

In oktober 2002 werd Richard zijn tweede album, Human Conditions uitgebracht. De singles Check The Meaning en Science Of Silence waren een groot succes. Human Conditions is als een spirituele reis rond de wereld , terwijl god wordt ondervraagd en er wordt nagedacht over het leven.

Als we het hebben over zijn invloeden, heeft Richard het o.a. over The Stooges, Led Zeppelin, Brian Wilson van The Beach Boys en John Lennon. Brian Wilson verscheen op het nummer Nature is the law van zijn laatste album, met Wilson zijn verschijning is ??n van zijn grootste wensen in vervulling gegaan.

Richard werkt momenteel aan zijn derde album.